Kurzweil’in kitabı üzerine okumaya devam ederken iki yazı yazmıştım. Birincisine ve ikincisine bu linklerden ulaşabilirsiniz.

Bu yazıda kitapla ilgili okuma rehberi tarzında birkaç notumu iletmek istiyorum:

• Kitabın hacmi hiç iyi tasarlanmamış. Çok makro ölçekteki birtakım gelişimlerle ilgili bir kitap ama bir yandan da bu makro gelişimlerle ilgili mikro ölçekteki çabalara da yoğun bir şekilde girmeye çalışmış. Kitabın okunabilirlik zamanlamasını mahvetmiş bu durum. Yoğun ve hızlı teknolojik gelişimi esas alan bir kitap ana ölçeğe odaklansa ve mikroya sadece örnekleme bazında girseydi uzun yıllar boyunca okunabilirliği olurdu. Oysa mikroya fazla girdiği için 2005 yılında yazılmış bu kitap 2020 yılında Aristo kadar eski bir havaya bürünmüş bazı noktalarda. Mesela 2020’lerde şunlar olacak dediği pek çok noktaya pek öyle yakın değiliz. Öte yandan bahsettiği başka bazı noktaları belki de şimdiden aştık.
• Makroda nereye doğru gidiyoruzun olasılıklarını anlamak için çok iyi bir kitap. Ama önceki notta bahsettiğim gibi mikro seviyeyle ilgili gereksizce uzun yüzlerce sayfanın arasından bu çıkarımı yapmak zorlayıcı.
• Yukarıda ikinci yazıda belirttiğim doğrulallığı zorunlu dayatma sorunu önemli. Marx’ın komünizimin tarihsel bir zorunluluk olduğunu öngörmesi gibi yazarımız da Singularity’i tarihsel bir zorunluluk olarak konumluyor. Bence sosyal sistemler çok daha karmaşık. Üstelik tekil bir geleceğin ille de gerçekleşmesi olasılığı yok gibi, sadece singularity’nin hakim olduğu tekil bir gelecek değil, herhangi bir tekil geleceğin olasılığı neredeyse sıfırdır. Bu konuyla ilgili AçıkBeyin’deki yazımı okumak isteyebilirsiniz.
• Kitap teknolojiye aşırı derecede gömülmüş durumda. Sosyolojik bağlamı, insan doğasına ilişkin durumları neredeyse hiç dikkate almamış. Bu kitabı okumak isteyenler bununla birlikte Harari’den 21. Yüzyıl İçin 21 Ders‘i de okumalı derim.
• Kitabı mikro çalışmalara çok fazla girmiş haliyle detaylı okumanızı hiç tavsiye etmem. Çünkü bu detayda incelediği konular son 15 yılda çok çalışma yapılmış alanlar. Kimilerinde daha ileri sonuçlar alınmış durumda, kimileri hiç de beklendiği kadar iyi ilerlememiş durumda. Bilimsel makalelerden takip edilmesi ya da ayrı kitaplar halinde ana hatlarının ele alınması gereken konuları tek kitaba yığmış yazar. Kitabın yayınlanmasından 5-10 yıl sonradan itibaren sayfalarının neredeyse yarısı çöp haline gelmiş durumda bu yüzden. Kitabın sonunda singularity.com‘a gönderme yapılıyor. Ama orası da pek yeterli değil.
• Böyle bir kafanın Google’da ve ABD yönetimine danışmanlıkla gelecek teknolojilerin gelişmesinde baskın bir rol oynuyor olması korkutucu. Akla Lenin’i ve Stalin’i getiriyor. Umarım kitaptaki kadar teknolojinin belirli bir gelişim ufkuna kendini aşırı kitlemiş bir insan değildir. Ya da çevresinde onu dengeleyecek başka disiplinlerde insanlar vardır.
• Son olarak kitabı okuyacaklara kesinlikle tarama modunda okumalarını ve gerçekten ilgili oldukları, önem verdikleri bölümlerde çok daha detaylı okuma yapmalarını tavsiye ederim.