Meslekler sürekli bir değişiklik halinde. Yani bir meslekten başlayıp da eskiler hani, hatta Japonya’da falan böyle aynı şirkete girip o şirketten emekli olma durumları falan varmış ya, şimdi tarih öncesi hikayeler gibi geliyor insana. Eskiden insanlar bir uzmanlığa giriyorlarmış ve o meslekte, o uzmanlıkta emekliye kadar çalışıyorlarmış. Öyle bir dünyada olmadığımız açık artık. Hatta giderek değişme süreleri de kısalıyor. Yani diyelim ki 10 yılda bir insanlar meslek değiştiriyorken 5 yıla, 2 yıla, 3 yıla falan bile inebiliyor ve belirsiz de artık ne kadar hızlı değişeceği. Buradaki temel olgu şu: Startuplar. Yüz binlerce startup var dünyada ve milyonlarca insan o startuplarda 7/24, gece gündüz; dolar milyoneri, dolar milyarderi olma hayaliyle çalışıyorlar ve bu çalışmalarda temel olarak yaptıkları şey de bir şirketi, bir iş kolunu, herhangi bir şeyi hedef alıp oradaki iş modelini, gelir modelini, yeni teknolojileri kullanarak değiştirecek bir şey ortaya koymak. Bunu ortaya koyabildiklerinde daha sadece fikir aşamasında binlerce, on binlerce, yüz binlerce dolar yatırım alabiliyorlar. Hele de böyle bir iş modeli olarak bunu ispat ettikleri bir şey yaptıklarında, diyelim ki bir şehirde bunu çalıştırdıklarında, bak çalışıyor diye gösterebildiklerinde, milyon dolarlık yatırımlar milyar dolarlara 1-2 yıl içerisinde hızla çıkabiliyor ve her şey çok hızlı bir şekilde değişebiliyor. Hepimizin meslekleri ile ilgili olarak bu etkiler yaygın bir şekilde yaşamın içinde.

Mesleklerimizi etkileyen unsurlar

Bir yandan yapay zeka mesleklerimizi etkiliyor, bir yandan kullanılan araç gereçler ve işlerin kolaylaşması üzerinden müşterilerin kendilerinin bazı şeyleri yapması etkiliyor, bazı şeyler dijitale kaçıyor. Mesela diyelim ki ulaşım ilgili bir şeyler yapıyorsunuz ediyorsunuz falan, ama bir yandan insanlar dijital olarak iş yapmaya başlıyorlar ve eskisi kadar ulaşım kullanmayabiliyorlar o iş için, yani dinamiklik değişim çok hızlı ve neyin nereye gideceği pek belli değil. Peki o zaman ne olacak? Habire meslek değiştirme ile daha nasıl başa çıkabileceğiz? Bu meslekleri değiştirirken yaptığımız işin niteliğinin düşmesiyle, ürettiğimiz katma değerinin anlamının azalmasıyla ve daha böyle aşağı sınıf çalışanlardan olmaya doğru kaymayla nasıl başa çıkacağız?

Mesleğimizin yeni şekline nasıl uyum sağlarız?

Aslında işin sırrı mesleğinizi nasıl ele aldığımızla ilgili. Eğer mesleğinizi dar bir tanımla ele alıyorsanız soyu çok hızlı tükenebilecek bir şeye çok yüksek bir yatırım yapıyorsunuz anlamına geliyor. Oysa mesleğinizi genişletmeniz mümkün. Bir örnek üzerinden düşünelim. Diyelim ki sizin bir butiğiniz var ve bu butikte giyimle ilgili güzel şeyler sergiliyorsunuz, satıyorsunuz. Bağlantılarınız var, tedarikçilerinizle ilişkileriniz oturmuş, orda bir müşteri kitleniz oturmuş durumda, gidiş-geliş, ordaaki trafik vs. her şeyi çok iyi oturtmuş durumdasınız. Güzel bir sistem devam ediyor. Ama bu çok da uzun bir süre böyle devam etmeyecek, bunu hissediyorsunuz zaten. Eğer siz o butik olayını, butikte yaptığınız işi o adrese, o fiziksel adrese, o çevreye, o müşterilerle sıkı sıkıya bağlı bir şey olarak düşünürseniz mesleğiniz kısa sürede ortadan kalkabilir. Oysa biraz daha geniş düşünürseniz, aslında temel olarak olay ne? Sizin giyimle ilgili güzel bir algınız, anlayışınız var. Belirli tarzda ürünleri bir araya getirebiliyorsunuz. Bir müşteri kitlesine bir etki oluşturabiliyorsunuz. Gelişimleri, değişimleri kendi lehinize kullanmanız mümkün. Mesela ben artık o dükkanın sınırlarıyla, dükkanın ulaşabileceği kişilerle kısıtlı değilim aslında. Çok daha geniş bir kitleye ulaşabilirim. Belirli tedarikçilerle iş yapmakla sınırlı değilim, daha başka tedarikçilerle, daha esnek modellerle de iş yapmaya başlayabilirim. Kürasyonlarımı daha sık değiştirebilirim çünkü bu ürünlere yatırım yapıp onları vitrinde bulundurmama gerek yok. Daha böyle dijital bir yatırımla, ürünleri o kadar satın almadan, stokta bulundurmadan da bu işi yapmam mümkün. Yani aslında baktığımız zaman, mesleğimizin dar tanımına bakarsak bunu hızla yok edecek değişimler çok hızlı bir şekilde gerçekleşiyor. Ama ben aslında ne yapıyorum diye, biraz daha geniş bir şekilde baktığımız zaman olay çok farklı hale gelebiliyor.

Şimdi başka bir örnek üzerinden daha inceleyelim. Diyelim ki ben belirli bir teknolojik ürününün satışı ile ilgili önemli bir uzmanlık derecesine sahibim ve bununla ilgili en iyi şeyleri ben biliyorum, bunun üzerinden çok güzel satışlar yapıyorum. Ama teknolojiler artık çok hızlı değişiyor, müşteriler benim önceden sadece erişebildiğim ama onların erişemediği kaynaklara erişebiliyor durumdalar artık, benden çok daha hızlı bilgi sahibi olabiliyorlar. Bu durumda ben ne yapacağım diye baktığımda olayı sadece o belirli ürünün satışı olmaktan çıkarıp genel olarak teknoloji satışına dönüştürürsem, sadece teknik özellikleri onu bununla karşılaştır falan olmaktan çıkarıp bir çözüm satışına doğru dönüştürürsem, bak bu ürünler bunlarla böyle bir kombinle kullandığın zaman şöyle bir işe yarayabilir, senin gelir durumun, beklentin, hedeflerin ne, ona göre nasıl bir kürasyon yapman gerekir… Bir satış danışmanlığına doğru olayı dönüştürürsem çok daha az çabayla, belki serbest çalışarak yani belirli bir yerde belli kısıtlarla sadece maaş için çalışmanın ötesine geçip bu konularla ilgili bir çözüm tasarlıyor konumuna gelerek kendi işimi yapar duruma da gelebilirim.

Mesleğinizi genişletin

Yani bu kadar dönüşümün olduğu bir ortamda eğer dar bir meslek tanımı belirleyip kendinizi oraya hapsederseniz, o meslekle beraber sizin kariyeriniz de ve gelecek hayalleriniz de yok olabilir. Çok daha düşük kalitede bir yaşama kendinizi mahkum edebilirsiniz. Ama eğer mesleğinizin genel ilkelerini daha iyi tanırsanız, kendi mesleğinizin ana unsurlarını, temel birimlerini anlarsanız ve bunları geliştirirseniz, ortamı iyi bir şekilde gözlemleyip yeni geçerli olacak unsurlar neler, mesleğimi nasıl dönüştüreyim, nasıl genişleteyim bunlara bakarsanız gelecek çok daha zengin imkanlar sunabiliyor size. Bununla ilgili bir yandan aslında Linkedin’de mesleklerim diye bir yazı serisine başlamış durumdayım. Oraya bakarsanız enteresan açılımlar elde etmeniz mümkün. Bir yandan da Çevik Yaşam’ı tabii ki unutmayın. Mesleğinizin tanımını genişletmek, aslında ben ne yapıyorumu anlamak, ortamda neler geçerli oluyor anlamak, bunları anlayarak yaşamınızı dönüştürmek için de Çevik Yaşam tekniklerini kullanabilirsiniz.

Mesleğinizi geniş düşünmek istiyorsanız mesleklerle ilgili yazılarıma buradan ulaşabilirsiniz.

*

Ayrıcalıklardan yararlanmak için bu kanala katılın.

Çevik Yaşam Rehberi oynatma listesi

*

Tüm videolarım şu konular etrafında döner: #dönüşüm #çevikyaşam #yaşam #yaşamak

*

#meslek #kariyer #girişim #startup #girişimci #gelecek #geleceğinmeslekleri