Sadece olumsuz dediğimiz şeyler olumsuz değildir. Olumlu zannettiğimiz şeyler de olumsuz olabilir. Mesela farkındalık bu konuyla ilgili çok önemli bir örnek. Farkındalığın çokluğu, problem olabilir. Çok fazla farkındalık altında insan gömülebilir. Bunu başka bir Çevik Yaşam ilkesinde konuşmuştuk. Ama tekil farkındalık da çok önemli sorunlar oluşturabilir. Düşünsenize bir farkındalığınız var. Aynı farkındalığı sürekli taşıyıp duruyorsunuz, ama bununla ilgili yaşamınızda hiçbir şey yok. Farkındalığınız sadece orada duruyor, her şeyi artık değerlendirirken onunla da görüyorsunuz, fark ediyorsunuz etkisini. Ama sadece fark ediyorsunuz. Fark etmekle kalıyorsunuz, daha çok fark etmekle kalıyorsunuz, artık cahil mutluluğunuz bile yok. Yani o konuyu bilmiyor olmaktan kaynaklı olan mutsuzluğun olmaması hali de yok artık. Farkındasınız, farkında olduğunuz için de daha çok canınızı yakıyor. Ama hala ve bir türlü eyleme geçmiyorsunuz. İşte farkındalık, tek bir farkındalıkla bile böyle bir tuzak haline gelebilir. Bu ilkemiz bunu ifade ediyor. Farkındalık yüktür, farkındalıkla kalırsan yüküyle gömülürsün.

Farkındalıkla kalırsan hakkını veremezsin

Eğer tekil bir farkındalıkla bile kalırsam, sonrasını getirmezsem, o farkındalık bana işkenceye dönüşür. Peki farkındalığın hakkı nedir bu durumda? Tamam farkındalıkla kalırsam yüküyle gömülüyorum, ne yapmam lazım, farkındalıkla kalmamak nasıl olur? Yaşamımda boşluk açtıysam bu farkındalıkla ilgili, mesela nasıl boşluk açabilirim? İşte gereğinden fazla farkındalığın peşine eş zamanlı koşmamaya çalışırım. Vaktimi boşa alan şeyleri biraz elemeye çalışırım. Biraz durmaya, sakinleşmeme, sakinleşmeye ve yaşamıma bakmaya çalışırım. Bunu yapmamın sonucunda yaşamımda yeterince boşluk açtıysam, o zaman ne yapmam gerekiyor? Eylemli düşünceyle, yaşamımdan öğrenerek, bu farkındalığı yaşama geçirmem gerekiyor. Farkındalık işin sadece başlangıç noktası.

Farkında olduğun bir şeyle ilgili dönüşüm sağlamak için bir dönüşüm çarkı çalıştırmam gerekiyor. Birincisi bu farkında olduğum şeyi istiyor muyum, yeterince güçlü bir şekilde istiyor muyum? İsteklerimin üstüne çalışmalıyım. Sonra karşı isteklerim var. Mesela tamam bu konunun farkındayım, bunu yapmak istiyorum ama aynı zamanda yapmak istemiyorum da. Çünkü çelişik durumlar var. Bu çelişkileri anlamam, özümsemem çok kritik. Böylelikle engel olan bu farkındalık yönünde dönüşümüme engel olan şeyleri yakalayıp onlarla barışabilirim. Onları çözümleyebilirim ya da onlarla birlikte nasıl yaşatacağımın farkına varabilirim. Sonra bu konuda dönüşüm sağlayabileceğime inanıyor muyum, kendime inanıyor muyum ve karar verdim mi?

Farkındalıktan yetkinlik çarkına

Bunları yaptığımda aslında, farkındalık daha böyle biraz şekle girmiş oluyor, ama henüz hayatıma geçmedi bakın. Sadece farkındalığın eyleme dönüştürülebilir bir hale gelmesi bu aşamaları içeriyor. Sonra ne yapmam gerekli? Yöntemler bulmalıyım. Tamam bu farkındalığı iyice hissediyorum artık. İsteği oluşturdum, karşı istekleri çözümledim. Yapabileceğime inanıyorum, yapmaya karar verdim. Sonra ne yapmam gerekiyor? Yöntemler bulacağım ve bu yöntemlerle bu farkındalığı yaşamıma geçirmeye başlayacağım. Başkası için çalışan bir yöntem benim için çalışmayabilir. Tek bir yöntem üzerinden gitmeyeceğim. Çeşitli yöntemler deneyeceğim. Ve hangi yöntemler benim için daha yapılabilirse, daha keyifli ise daha sürekli hale getirilebilir durumdaysa o yöntemler üzerinden bu farkındalığı yaşamıma geçirmeye başlayacağım. Sonra orada da kalmayacağım, yaşamıma geçirme halini, o eylemi kullanmayı süreklileştireceğim. Artık bilinçli bir şekilde değil de sezgisel olarak yapabilir hale gelene kadar bunu devam ettireceğim. İşte bunu yaptığım zaman, farkındalık gerçekten, ilgili farkındalık sezgisel bir yetenek haline gelir.

Mesela nasıl bir şey olabilir bu? Bir örnek üzerinden düşünelim. Diyelim ki ben belirli konularda hızlı bir şekilde parladığımı fark ettim, öfkeleniyorum. Dolayısıyla hassas olduğum konular var. Ve oralarda çok hızlı öfkelenip uygun olmayan, hani sonradan pişman olduğum davranışlarda bulunabiliyorum. Böyle bir farkındalığım var. Bu farkındalıkla kaldığımı düşünecek olursam, o öfkelerde ayrıca daha da ızdırap çekmeye başlayacağım. Yine öfkemi engelleyemiyorum, yine öfkeye kapılıyorum. Ve artık farkındalığım da var, kendimi daha çok dövüyorum bir de. Yani önceden, ya zaten öfkeye kapılıp böyle şeyler yaptım, o kadar fark etmiyordum, daha doğal geliyordu. Şimdi artık farkındalığım var ve bu farkındalık yüzünden kendime işkence edip duruyorum. Hem zararını görüyorum o öfkeye kapılma durumlarının, hem de zararını gördüğümün daha çok farkında olduğum için kendimi de daha çok yıpratıyorum konuyla ilgili.

İçselleştirilmiş Yetkinliğe Doğru

Peki bu süreçten geçersek, bu nasıl gerçekleşir? Farkındalıkla kalırsan olmayacak bir şey: Orada farkındalığımı derinleştirip istemeye dönüştürürüm. Ben bu halden zarar görüyorum, ya bu hali bir değiştireyim diye isteğimi güçlendiririm. Sonra karşı isteklerime bakarım. Mesela bir karşı istek ne olabilir? Ya ama o tepkiyi de vermezsem iyice tepeye çıkıyor insanlar, olmayacak şeyler yapıyorlar falan gibi bir karşı istek olabilir. Mesela bu karşı istekle, bu çelişik durumla barışmam lazım. Nasıl barışabilirim? Diyeceğim ki, a tamam tepki vermeyelim demiyoruz ki. Tepkiyi daha akıllıca, düşünerek, daha hatta yaptırım gücü yüksek olacak şekilde verelim diyoruz diye. Mesela kendi kendime bir konuşmayla ikna ile bunu toparlamam gerekli. Yavaş yavaş bu karşı istekleri de çözümlediğim zaman, olay nereye doğru geliyor? Ben bunu yapabilirim.

Mesela yapabileceğime inanmıyorsam eğer, boşuna yokuş yukarı çıkmaya çalışıyorum demektir. Yani zaten çıkamayacağımı inandığım bir yokuş, inanmaya inanmaya denemeler yapıyorum. Yani başlangıçta belki bunu yapmak bile fayda sağlayabilir ama kendimi inanmak da işin çok kritik bir noktası. Ve artık karar vermek. Tabi ben bunları sırayla anlatıyorum. Ama bunlar yaşamınızda biraz daha birbirine geçmiş, biraz daha karışık halde de gerçekleşiyor olacaktır.

Her şey yöntemle

Tamam şimdi bu konudaki farkındalığımı artık böyle ete kemiğe büründürdüm. Gerçek bir farkındalık haline geldi, isteklerimle bütünleştirdim, karşı isteklerimi konumladım, çözümledim belirli ölçüde. Kendi yapabilirliğime inandım ve karar verdim yapmaya. Sonra ne yapmam gerekiyor? Yöntemler bulmam gerekiyor. Mesela Çevik Yaşam’da bu bağlamda kullanabileceğiniz pek çok yöntem var. Şimdi bir tanesi, haftalık kapanış yapmak ve haftalık kapanışta böyle öfkeyle parladığım durumlar ne oldu, niye oldu, burada ne gibi durumlar vardı, onu incelemek olabilir. Mesela otomatik düşünce yaklaşımını kullanıp öfkelendiğim o anda ne oluyor diye, arayı açıp ona bakabilirim. Duygularıma bakabilirim. Öfkemi daha erken fark etmek ve henüz kontrolden çıkmadan önce onunla ilgili bir şeyler yapmak gibi konulara yönelebilirim.

Bakın burada çeşitli yöntemler var kullanabileceğim. Ben sadece kendi videolarımda, içeriklerimde anlattığım birkaç tanesine göndermeler yaptım. Daha pek çok başka yöntem de söz konusu olabilir. Bu yöntemleri inceledim. Bu öfkemi kontrol edebilmek ve düzgün bir şekilde tepki verebilmek, öfkemi düzgün kullanabilmekle ilgili nasıl, ne yapabilirim üzerine yöntemleri araştıracağım. Ve bu yöntemleri kullanarak hangileri bende çalışıyor, çalışmıyor, işe yarıyor, yaramıyor falan. Bazı yöntemlerde yavaş yavaş etkiler oluşturabilmeye, sonuçlar alabilmeye başlayacağım.

Farkındalıkla Kalırsan Sezgisel Yetkinlik Gelişmez

Ve bunun sonucunda artık o yöntemleri kullanmak daha yerleşik bir hale gelmeye başlayacak. O yöntemleri kullanmayı süreklileştireceğim. Ve bir noktada artık belirli bir olgunlaşma durumunda konu artık benim için farkındalık olmaktan çıkacak. Sezgisel bir yetkinlik haline gelecek. Artık işte belirli hak ihlali ile ilgili o öfkemin parladığı konularda ne yapabilir durumda olacağım? Daha sağlıklı bir öfke yaşayacağım. Yine tepki vereceğim ama daha uygun tepkiler olacak. O durumu gerçekten dönüştürebilecek etkili tepkiler olacak. Ve bu artık benim farkındalık seviyeme neredeyse hiç çıkmayacak. Zaten sezgisel olarak bunu yaşayabiliyor, gerçekleştirebiliyor olacağım.

İşte arkadaşlar farkındalığın hakkı budur. Eğer farkındalığın dönüşümünü sağlamazsak, peşinden gelmesi gereken bu yaşam döngülerini sağlamazsak, yapmazsak yerine getirmezsek, o zaman tek bir farkındalık bile yük olabilir. Ve o farkındalığın yüküyle olduğumuzdan daha derine de gömülebiliriz. Çevik Yaşam’ı kullanarak farkındalıklarınızı hızlı bir şekilde yaşamınıza geçirebilirsiniz ve dönüşümün sürekliliğini sağlayabilirsiniz.