Disiplinle aranız nasıl? Yaşam dediğin disiplinle yürür, tadında mısınız? Bunu gerçekten sindirebilmiş durumda mısınız içinize? Emir demiri keser diye mi düşünüyorsunuz? Ben ona emir demire kesik boyar diyorum. Yani o emir demirin kesilemeyeceği yerde de yoğun bir şekilde diretiyorsa, o zaman aldatmacaya doğru olayı hızla götürebiliyor.

Katı disiplin yaşamaz

Katı bir disiplin yaşamaz. Yaşamın hiçbir yerinde katı disiplin yoktur. Ama esnek disiplin her yerde. İşte bu esneklik olayını yaşamınıza katmak, özellikle de esnek bir disipline sahip olmak çok kritik. İnsanlar genelde belirli zorluklarla, zorunluluklarla hareket ederler ve o zorunluluklarla kendilerini programlarlar. Birebir danışmanlıklarda çokça gördüğüm bir konu. Şöyle yorumlar yapılır: Ya hocam bir şey zorunlu olduğu zaman onu yapıyorum ama zorunlu değilse yapamıyorum. Şimdi ne demek zorunlu, zorunlu değil? Hani olayı 1 ve 0 olarak tanımlama var burada. Bir şey ya zorunlu ya zorunlu değil. Arada hiçbir şey söz konusu değil.

Hemen burada şu akla geliyor: Acaba zorunlu olan ne var ki yaşamımızda, ne var zorunlu olan? Mesela ya zorunlu işte okul var, okulun işte dersini koymuşlar, onun sınavı var. Sınav zorunlu mu? Niye zorunlu olsun ki? Okumayı ben seçmedim mi? Bu bölümde okumayı ben seçmedim mi? Bu bölümde okurken bu dersi ben alıyor değil miyim? Bu dönemde bunu vermeye ben karar vermedim mi? Kalsa sonraki dönem versem ne olur? Hiçbir şey gerçek anlamda zorunlu değil.

Ama hocam babam çok istiyor, kesin yani belli bir zamanda bitirmem lazım, yoksa şöyle şeyler olacak, böyle şeyler olacak. Beni evlatlıktan reddedecek bilmem ne falan. Ee ne olmuş? Tercih ederek evlatlıktan ret ediledebilirsiniz. O da bir tercih konusu. Aslında zorunlu bir şey yok. Bu tercih etmemle ilgili. Yani bununla ilgili çeşitli dayatmalar var, avantajlar var, zorluklar var. Bunları değerlendiriyorum ve seçiyorum. Tamam bu zorunluluğu kabul ediyorum, sahipleniyorum demiş oluyorum aslında.

Var yok yerine az çok ölçeği

İşte olay yine bir ve sıfıra geliyor, bir şeyleri 1 ve 0 olarak tanımlamak yaşamınızdaki en büyük zorluklardan, katılıklardan bir tanesi. Mesela diyoruz ki işte ben çok sabırsız bir insanım. Ne demek yani, ben sabırsız bir insan oluyorum, sıfır. Bir de sabırlı bir insan oluyorum, bir. Arada hiçbir şey yok mu? Mesela çok sabırsız bir insanım diyen aslında farklı farklı durumlarda, farklı farklı konularda farklı sabır seviyeleri göstermiyor mu? Gösteriyor. Bu 1-0 olayını biraz bir kenara bırakmakta fayda var.

Disiplin bağlamında ele alacak olursak, bunun karşılığı esnek disiplin. Mesela esnek olmayan bir disiplin örneği olarak zinciri kırmamak konusunu verebiliriz. İşte her gün bir şey yapacağım. Diyelim ki her gün yarım saat kitap okuyacağım, zinciri asla kırmayacağım, bak 500 halkadır kırmıyorum, 700 halkadır kırmıyorum, 800 halkadır kırmıyorum, 1850 halkadır kırmıyorum. O baskının ne kadar yoğunlaştığını hissedebiliyor musunuz? Ya yarım saat bir kitap okuyacağım. Bazı günler okumasam ne olur yani? Hani alışkanlık edinmek için belirli seviyede buna daha fazla önem verebilirim, şu olabilir, bu olabilir ama o seviyedeyken bile, olmadık bir şeyler olur, bir gün okuyamayabilirim.

Zinciri kırdıysam…

Ne olmuş zincir kırıldıysa? Yani bu nefes almak gibi bir şey mi? Nefes alma zincirini kırdığınızda bile yaşama yeniden dönmek mümkün olabiliyor. İşte diyelim ki kalbi durmuş insanları birkaç dakika sonra, daha soğuk ortamlarda bazen 10 dakika, 15 dakika sonra, yani dokularda hasar meydana gelmeyecek ortamlarda daha uzun sürelerle yeniden yaşama döndürebiliyorlar ve devam edebiliyor. Ne olmuş zinciri kırsam, zincir ne demek, niye kendimi zincirliyorum?

Disiplin dediğim şey pek çoğumuzda şu konumda: Başımızda duran biri, bizi yöneten, yönlendiren, işkence eden biri olmasına bile gerek yok. Hepimiz eski kürek mahkumları gibiyiz. Kürek mahkumu ne demek? Gemilerin, kalyonların büyük, işte küreklerle çekildiği dönemlerde mahkumlar var, köleler var, çok ağır bir kölelik şekli olarak kürek mahkumu bunlar. Ne yapıyorlar bunlar? İşte kürek çekiyorlar ve yaşamları kürek çekmekle geçiyor. Tabii ki çok sevimli bir iş değil. Yapması çok zorlayıcı, yıpratıcı, çok sıkıcı bir yandan da bir şey. O yüzden bunlar kürek çekmeye devam etsinler diye tamtamcı var bir tane, ritim veren davulcu var. Tam tam tam ritim veriyor, kürekleri ne hızla, nasıl çekeceklerine ilişkin. Ve bir de kırbaçlı var, yani çekiyormuş gibi yapanları fark ettiğinde, şak kırbacını vuruyor.

Zihnimizdeki davulcu ve kırbaçlı

Şimdi hepimizin başında olmasına gerek yok bunların. Çünkü tepemizde, başımızda olmasa da başımızın içinde var. Bir davullu, bir de kırbaçlı. Sürekli olarak tam tam vuruyor ve kırbaçlar şak şak psikolojimize inip duruyor. İşte disiplini katı halde düşünmenin böyle bir etkisi var. Oysa esnek disiplin dediğim zaman, bir şeyi ne için istiyorum, niye istiyorum, ne kadar istiyorum. Bunun bu hafta yapılması ne kadar gerekli, ertelersem ne olur, öncelik durumu nedir? Bunları görebilmeye başladığımda… Yaşamım bir sıfır, bir sıfır, bir sıfırlar yerine kocaman birler sıfırlar halinden ince ayarlı küçük küçük bir sıfırlarla daha böyle ara renklerin, ara kademelerin de görünür bir hale geldiğinde bu esnek disiplin çok daha sürdürülebilir oluyor.

O zaman bir şeyi şimdi mi yapmalıyım, sonra mı yapmalıyım? Erteleme ihtimalim var mı? Nasıl olursa iyi olur? Bu hafta yapacağım şeylerden ha bunun son kullanım tarihi var, hani belli bir vakte kadar teslim gerekiyor. O vakte kadar gereken çabaları gösterip o vakitte teslim etmeliyim. Şurada randevum var, saati belli, o saate uymalıyım. Ama onun dışındakiler acaba bu işi mi yapsam, şu işi mi yapsam? Bugün bunu mu yapsam? Hava daha güzel ya öbürünü şimdi yapayım gibi serbestlikler kazanmış oluruz.

Yaşam esnek disiplin demektir

Yaşam esnek disiplin demektir. Sadece disiplinle, katı disiplinle yaşam sürmez. Ama esnek disiplin olmayan bir yaşam da yoktur. Yaşamda denge yoktur. Sabit bir denge hiçbir yerde yoktur. Ama dengesizlik sürdürülebilir seviyede kalır. Yaşam dediğimiz sürdürülebilir dengesizliktir ve yaşamımızı disiplinli bir hale getirmenin yolu da esnek bir disiplin kurmaktır. Çevik Yaşam’ın içinde, Çevik Yaşam uyguluyorsanız ya da Çevik Yaşam uygulamaya niyetiniz varsa Çevik Yaşam Rehberi‘nde detaylarını anlatıyorum. Kapanış konusu bu esnek disiplini elde etmek için çok faydalı. Muhabbetli kapanışla birlikte haftamda ne yürüdü, ne yürümedi, olan ne, olmayan ne, onları görebilmiş oluyoruz. Böylelikle de o gördüğümüz şeylerle ha neyi ne kadar değiştirebilirim, şöyle bir deneyeyim, acaba şöyle denesem nasıl olur diye esnek bir disiplini sürdürebiliyoruz.

Esnek disiplinin serbestliği içerisinde keyifli bir yaşam sürmenizi diliyorum.