Çevik Yaşam danışmanlıklarında danışanımızın problemlerini konuşuyoruz ve onlarla ilgili çözüm yolları bulmasına yardımcı oluyoruz. Ama çok kritik bir nokta oluyor bazen. Örüntü halinde bir şey yakalayabiliyoruz. Tekil problemlerle uğraşırken aslında amacımız o tekil problemi çözmek değil. Tekil problemi zaten çözmeye yönelik davranışlar içine giriyoruz ama, tekil problemin ötesinde acaba burada bir örüntü var mı? Bunun kök sebebi ne ve bunun görünümleri farklı olacak şekilde başka yerlerde de bu problem ortaya çıkıyor mu? İşte böyle bir şeyi yakaladığımız zaman, bir örüntü halinde bir problemi yakaladığımızda, kişinin davranışı ile ilgili, alışkanlıklarıyla ilgili, kendine ve dünyaya bakışıyla ilgili temel bir şeyi yakaladığımızda, onunla ilgili gelişim sağladığımızda sadece bir problem değil, pek çok problem hızlıca ve beraberce çözülebiliyor. İşte bu video serisinde bu tür örüntüler üzerinde duruyoruz.

Görüş mesafemiz nasıl?

Bu videoda duracağımız nokta da bir önce “direksiyonda kimse var mı”yı söylemiştik. O metafordan devam edecek olursak “direksiyondaki kişi görüyor mu?” Yani şöyle bir durum düşünün.

Arabaya bindiniz arabayı kullanacaksınız, ama ön camlar acayip buğulanmış, arka cam buz tutmuş, yanlar zaten gözükmüyor. Üstelik gideceğiniz yol karla kaplı ve şerit nerede bitiyor, nerede başlıyor belli değil ve arabanın da bir yandan, o bildiren, uyaran unsurları mesela diyelim ki depoda ne kadar benzin kaldı belirsiz, çalışmıyor, sağ sinyal, sol sinyal bunlar da çalışmıyor durumda. Dolayısıyla aracı kullanacağım ve görme ile ilgili özellikle temel noktalar konusunda bilgi sahibi değilim. Yakıt var mı, yok mu, ne kadar var bilmiyorum. Yol nerede başlıyor, nerede bitiyor, şerit nerede başlıyor, nerede bitiyor bilmiyorum. Ön camım zaten acayip buğulanmış, görmüyorum. Görmüyorken nasıl yaşamımı sürdüreceğim? Burada tabii görmekten kastımız sadece gözle görmek değil, algılarımın çalışması, çalışmaması. Yoksa gözü görmeyen öyle insanlar var ki yaşamlarını çok daha iyi görüyorlar. Buradaki görmek tüm algılarımızla bütüncül olarak içinde olduğumuz yaşamı algılıyor muyuz, onun üzerine. Nerelerde problem olarak karşımıza çıkıyor? Şöyle örnekleriyle bir bakalım ve problemin aynı olduğunu algılayalım.

Vücudumun bir kısmını geride bırakmak….

Mesela insanlar yaşamlarının kritik unsurları, biz buna Çevik Yaşam’da kategoriler diyoruz… (Eğer bilmiyorsanız Çevik Yaşam’la ilgili yeni fikir ediniyor durumdaysanız, hemen bir referans verelim, Çevik Yaşam Rehberi oynatma listesinde bu Çevik Yaşam kavramlarını baştan sona detaylı bir şekilde anlatıyorum.)

Önemli kavramlardan bir tanesi kategoriler. Kategori ne demek? Aksaması durumunda yaşamımın tehlikeye gireceği ya da yaşam kalitemin ciddi bir şekilde etkileneceği konular, ana konularım benim. Belirli bir kategorimi hiç görmüyor olabilirim. Benim için önemli, değerli olan bir şeyi algılamamış olabilirim ya da algılamış olduğum halde ona şimdi vakit yok, şöyle böyle falan diyerek örtmüş, görmezden gelmiş olabilirim. Bakın burada yaşamımın bir parçasını görmeyip geride bırakmakla ilgili bir durum var.

Yani şuna benziyor, mesela diyelim ki besleniyorum, yemek yiyorum vesaire ve yaşamın içerisinde olacağım ama işte ya şöyle böyle şimdilik ihmal edebilirim falan diye diyorum ki ya sol kolumu geride bırakayım, onunla ilgilenecek halim yok şu anda. Kategoriler böyle şeyler. Vücudumun bir parçasını ilgilenmeyip geride bırakma olasılığım nasıl yoksa ya da bu olursa çok travmatik bir şey olarak karşıma çıkıyorsa, kategorilerimi de bu şekilde ihmal etmemem gerekiyor. Mesela bir kategorimi görmezden gelmek. İşte bu görme problemi ile ilgili temel olgulardan, sıkıntılardan, tezahür şekillerinden bir tanesi.

Bakış mesafemi ve açımı değiştirmek

Sadece kategoriler mi? Mesela nereden baktığım da önemli. Diyelim ki belirli bir problem var. Bir türlü çözemiyorum. Belki de baktığım yer yanlış olduğu için çözemiyorum. Konuya ne kadar yakından bakıyorum, uzaktan bakıyorum, yakından uzaktan farklı açılardan bakışları düzgünce kullanıyor muyum? Bir problem yaşadım, çözemiyorum bir türlü, aynı şekilde çözmeyi deneyip durmaktan başka bir şey yapmıyorum. Ama acaba bu problemime bir de şu açıdan baksam nasıl olur? Bir de şöyle bir şey denediğimde ne oluyor? Dışarıdan birisi bu konuyu nasıl görüyor? Bu problem başka şeylerle bağlantılı olabilir mi, daha yukarıdan bakabilir miyim? Tüm bunları düşünerek bakıyor olmam gerekli.

Yani burada mesela kategori ihmalinden farklı bir şey gibi buradaki durum. Bir problem var çözemediğim ama probleme hangi açılardan bakıyorum, hangi derinlikte bakıyorum, bunu değiştirmiyorum. Bakın yine görme sorunu var. Burada yaşamımın bir kesitini görmemek şeklinde tezahür etmiyor da gördüğüm bir konuyu tek bir bakış açısından, tek bir mesafeden görmekle ilgili ortaya çıkıyor durum. Farklı bakış açılarından, farklı mesafelerden baktığımda belki de çözebileceğim.

Frenleri fark etmek

Peki burada bitiyor mu? Hayır, görmekle ilgili problemler devam ediyor. Nerelerde karşımıza çıkıyor mesela? Seçme ile ilgili konularda, iç seslerimi duymak, hani görmek dediğimiz şey sadece gözle görmek değil duymayı da içiriyor demiştik, kendi iç seslerimi duymamak. Bu niye? Çünkü çok gürültü var, çok fazla koşturmaca içindeyim. Durup kendi iç sesimi dinlemiyorum, duymuyorum. Böyle olunca ne oluyor? Belki kendime zarar verecek şeylerin peşindeyim, koşturuyorum, sürekli bunların içerisinde çabalıyorum. Bir yandan da içimde şey var, bir isteksizlik var. Hiçbir şey yapmak istemiyor bir yanım aslında. Hepsini bırakmak istiyor ya da bazı işleri yaptığım zaman daha böyle içimde bir tatminle, bir huzurla yapıyorum. Başka bazı şeylere yöneldiğimde bir türlü elim gitmiyor, bir engeller hissediyorum falan ama onlara rağmen devam etmeye çalışıyorum.

Yani frenlerim var, o frenleri hissediyorum. Bu frenler bazen belirli konularda, belirli davranışlarla ilişkili oluyor. Bazen her şeyle ilgili oluyor ama o frenlere aldırış etmeden devam etmeye çalışıyorum. Burada da yine görmemekle ilgili konu devreye giriyor. Yani niye o frenlerim var? O frenlerin olmasının bir sebebi var. Belirli bir şeyi yapmak istememenin ya da hiçbir şey yapmak istemememin, bunu da ifade edemiyorum ama siz anladınız, bir şeyi yapmak istemiyorum ya da hiçbir şey yapmak istemiyorum. Bu durumun sebebi var. Niye böyle? Gördüğüm zaman, duyduğum zaman, anladığım zaman yaşamımda bir sürü şeyi çözümleyeceğim belki de. Ama yine işte görmeye duracak vaktim olmadığından göremiyorum. İşte bu görme konusu tekrar tekrar çeşitli yerlerde karşımıza çıkan bir olgu. Üç dört tane örneğini ben verdim, siz de bir düşünün bakalım. Nerelerde görmediğiniz için sorun var?

Peki nasıl görürüz?

Peki nasıl göreceğiz? Görmemizi nasıl geliştireceğiz? Bir fiziksel olarak nasıl görüyoruz ile ilgili bir konu anlatayım size. Hatta bununla ilgili ufak bir deney yapma ihtimaliniz de var, birazdan anlatıyor olacağım. Şimdi biz nasıl görüyoruz diye baktığımız zaman, gözümüz sürekli hareket halinde. Hatta bu hareketi, otomasyonu o kadar gelişmiş bir durumda ki, mesela başka bir şeye doğru bakıyorken, kafamızı çeviriyorken, mesela bir şeye bakmak istiyorum ama bir yandan kafamı çeviriyorum, gözüm kafamın hareketine rağmen işte ilgili yerde sabit kalmaya yönelik çok fazla kasla beraber enteresan yetkinliklere sahip durumda. Beynimiz, gözümüz, oradaki kaslar çok ilginç bir şekilde birlikte çalışıyorlar. Çok karmaşık bir mekanizma var burada. Bu hareketlilik içerisinde çok kritik bir olgu, gözümüzün sadece durduğu anda çektiği resimlerle görüyoruz biz.

Yani gözümüz hareket halinde. Mesela bir resme baktığımızda, bir video izlerken sürekli olarak çeşitli noktalarında hareket ediyor gözümüz. Ama o hareketler esnasında olan resimlerle değil de durup net çektiğimiz resimlerle görüyoruz. Mesela bununla ilgili deneyi şöyle yapabilirsiniz. Telefonla olmaz, ayna gerekiyor. Yani telefon kamerasında gerçekleştiremezsiniz bunu. Bir aynanın karşısına geçin ve bir sol göz bebeğinize, sağ göz bebeğinize değiştirerek bakıp durun. Sola bakın, sağa bakın, sola bakın, sağa bakın. Aynada gözlerinizin hareket etmediğini göreceksiniz. Yani biliyorsunuz gözünüz hareket ediyor, sola bakıyorsunuz, sağa bakıyorsunuz. Ama aynadaki görüntünüzde göz sabit duruyor. Niye? Çünkü gözünüz bir bebekten öbürüne doğru giderken çektiği resimler görmenize katkıda bulunmuyor. Durduğu anki resimler görmenize katkıda bulunuyor.

Boşluk açmak, durmak…

İşte hep diyoruz ya boşluk açmak, durmak. Görmek için de durmanız gerekiyor. Çabayı daha da artırarak, çırpınma halindeyken görmeniz artmaz, bir durup bakmanız lazım. Hani arabadaki metaforu hatırlayın ya yolda mı sorun var, şurada mı sorun var, işte gaz müşüründe mi sorun var, hızı mı göstermiyor, benzin deposundaki durumdan mı haberdar değilim, ön cam mı buğulu? Bir anlamak için bunları bir durmak, bir düşünmek ve bir şeyleri düzeltmek için gördüğümüze göre aksiyona geçmek gerekiyor.

Çevik Yaşamla görmek…

Çevik Yaşam bunu çok güzel bir şekilde sağlar. Danışmanlıklardan örnek verecek olursam, danışmanlığı genelde dörtlü oturumlar halinde yapıyoruz ve 8 oturum yaptığımız zaman Çevik Yaşam alt yapısı oturmuş oluyor. Davranış değişiklikleri de gerçekleşiyor. İlk 4 oturumu haftada bir yapıyoruz ki Çevik Yaşam üzerinden yaşamımızdan veri akışı sağlayalım. O 4 oturumda ne oluyor biliyor musunuz? İnsanlar yaşamlarını uygun bir çözünürlükle gerçekten görmeye başlıyorlar. Ya hiçbir şey yapmak istemiyorumdan değişiyor. Ben neleri yapmak istiyorum, neleri yapmak istemiyorum, onu görmeye başlıyor. Hiçbir şeyi başaramıyorumdan ya başardıklarım var, başarmadıklarım var, onu görmeye başlıyor. Hiç vaktim yoktan ya vaktimi şuraları harcıyormuşum, bak bu da şu kadar vakit alır, bunu şöyle azaltırsam, bunu bitirirsem buna da yer açılır gibi görebildiğim durumlar ortaya çıkıyor.

Bunu yaptığımız zaman ne oluyor biliyor musunuz? İkinci dört oturumda bunu genelde artık iki haftada biri yapıyoruz, yani bir ay boyunca 4 oturum yaptık, orada görmeyi sağladık, yaşamımızdan beri akışı sağladık, ikinci 4 oturumu iki haftada bir yapıyoruz. Çünkü artık yaşamımızdan veri akışı var. O gördüğümüz şeylerle davranış değişikliği, neyi nasıl yapabiliriz? Ben şunu böyle yaptığım için bu böyle oluyormuş meğeri gördük. Ha o zaman şöyle yaparsam bu yoluna girmeye başlar gibi davranış değişiklikleri üzerine çalışmaya başlıyoruz. Görmeyi gerçekten sağladığımız zaman davranış değişiklikleri bir hayli kolaylaşıyor.

Çevik Yaşam’la dönüşün

Şimdi size tavsiyem ne? Eğer Çevik Yaşam’dan haberdar değilseniz genel olarak, son birkaç videomu izleyerek belki burada ilgi çekici bir şeyler var diye düşünmeye başladıysanız, Çevik Yaşam Rehberi oynatma listemi kullanarak Çevik Yaşam’ı bütüncül olarak inceleyebilir, anlamaya çalışabilir ve yaşamınıza alabilirsiniz.

Eğer Çevik Yaşam’ı zaten kullanıyor durumdaysanız ya da ya o kadar bütün gün bir şey yapmaya vaktim yok, şöyle biraz iyileştirici bir şeyler olsun diye bakıyorsanız o zaman da Çevik Yaşam İlkeleri oynatma listem sizin için uygun olacaktır. Çevik Yaşam İlkeleri alet kutusu gibi. Tek tek size aletleri anlatıyorum, teknikleri anlatıyorum. Bu teknikler tek başına da kullanılabilecek teknikler. Çevik Yaşam altyapısına hakimseniz, üstüne eklemek için, bu teknikleri yararlanabilirsiniz bu oynatma listesinden ya da Çevik Yaşam’ı genel uygulamıyorken bile tekil olarak bu tekniklerden yararlanabilirsiniz.

Örüntülerin gücü

Çevik Yaşam örüntüleri ise yaşam durumlarını anlamaya yönelik yani problemleri tek tek görmek yerine bir grup problemin ortak bir sorundan, kök sebepten kaynaklandığını anlamak ve onunla ilgili dönüşümü sağlamak. İşte Çevik Yaşam örüntüleri oynatma listesinde de bunları sağlıyorum. Bireysel olarak bu kaynaklardan kendiliğinizden yararlanarak Çevik Yaşam’ı yaşamınıza uygulayabilirsiniz.

Ama daha hızlı ilerlemek istiyorsanız ya da birtakım faydalar sağladınız ama bunun daha fazlası olabilir diye düşünüyorsanız… Özellikle de bir girişiminiz, bir kariyeriniz varsa ve bu sağladığınız faydaların artmasıyla beraber girişiminiz, kariyeriniz size çok daha iyi şeyler getirecekse o zaman Çevik Yaşam’da birebir danışmanlığı düşünmeniz de uygun olacaktır. Yorumlar üzerinden, LinkedIn’den bana mesaj atarak, Instagram’dan mesaj atarak ya da mustafaacungil.com kanalımdaki, girişte çeşitli unsurları anlatıyorum, neyden nasıl yararlanabilirsiniz diye ve bağlantı adresi de belirtmiş durumdayım, oradan mail atarak da Çevik Yaşam danışmanlığı hakkında bana ulaşabilirsiniz.