Korkuyoruz. Ama örtüyoruz. Görmezden geliyoruz. Anlamıyoruz. Başka şeylere dönüştürüyoruz. Korkmak kötü geliyor çünki. Öyle öğrenmişiz, öyle öğretilmiş. Yaşamdan bu kadar kopuk bir şey olamaz.
Duygu ikidir: Güven ve tehlike
İşin özü şu ki: Duygu ikidir, güven ve tehlike. Ya iyiyiz ve bunun güveniyle tatmin içindeyiz. Ya da tehlike var ve bunun korkusundayız. Diğer tüm üst mekanizmalar, karmaşık canlılık, kültür, medeniyet… Ne varsa bunun üzerine kurulu. Tabii ki indirgemeci olmamak lazım. Ama bozuk bir durum olduğunda teşhisi için sorunun kaynağına doğru inmek gerekir.
Ve sorunun kaynağı, tek hücreli canlıda bile var olan ana yaşam ilkesinden kopmuş olmamızda. Temel çürüyünce, üstüne kurduğun şeyleri kime emanet edeceksin?
Ya güvendesin, iyisin, tatmindesin. Ya tehlikedesin. Yaşamın karmaşıklığı içinde hiçbir olgu bu basitlikte değil, ama eksenin iki ucunun bunlar olduğunu bileceksin ve duygularını da bu bağlamda anlayacaksın arkadaş. Çünkü duygular yaşamın, kainatın, içinin sana seslenme şekilleri. Sana sunulmuş yol işaretleri duygular.
Temel duygu: Korku
Evet korkuyoruz, çünkü en temel, en değerli duygu korku. Tek hücreli bir canlı olduğun geçmişini düşün. Milyarlarca yıl öncesini ya da döllenmiş hücre olarak bugünkü bedeninin DNA’sına sahip olduğun ilk hücreyi… O hücre bile, tek hücre bile kendine iyi gelene yaklaşmak, kendisine zarar verecekten uzaklaşmak konusunda donanımlıydı.
Kalmak eylem gerektirmez, kaçınmak ise hareket gerektirir. İşte bu yüzden korkuyoruz. Harekete geçmemizi işaret eden en temeldeki duygu bu: korku. Ve korku seni korkutmak için değil, harekete geçirmek için. Hareketine yön vermek için var o.
Korkuyoruz ve o yüzden öfkeliyiz
Temel duygulardan öfke var ya hani, o aslında korku sadece bildin mi? Özelleşmiş bir korku. Eğer tehlike haksızlık görünümünde ortaya çıkıyorsa ve zorlukla da olsa karşı durabileceğim bir şeyse öfke duyarım. Öfke bir korkudur, özelleşmiş bir korkudur. Der ki tehlike var. Der ki tehlike haksızlık kılığında. Başa çıkabilirsin, karşı durmalısın. Der ki normal halinde bununla başa çıkman o kadar da kolay değil ya da alışık olduğun bir tepki şekli değil, hadi sana adrenalin paketi.
Arkadaş, öfkenin temelinde korku var. Anla bakalım korktuğun ne? Onu anlayacaksın ki, öfkeni insan gibi yaşayasın.
Korkuyoruz ve o yüzden iğreniyoruz
Temel duygulardan iğrenme var ya hani, o aslında korku sadece bildin mi? Özelleşmiş bir korku. Eğer tehlike sinsi bir zehirlilik görünümünde ortaya çıkıyorsa iğrendirir seni.. İğrenme bir korkudur, özelleşmiş bir korkudur. Der ki tehlike var. Der ki tehlike zehir kılığında. Normal korkuyla bununla başa çıkamazsın çünkü tehlike yakın değil, etkisi hemen değil. Der ki bu sinsi bir zehir. Buna karşı durabilmek için çok daha güçlü ve yaygın bir karşı duruş içinde olmalısın. Al sana iğrenme paketi.Arkadaş, iğrenmenin temelinde korku var. Anla bakalım korktuğun ne? Onu anlayacaksın ki, iğrenmeni insan gibi yaşayasın.
Korkuyoruz ve o yüzden üzülüyoruz
Temel duygulardan üzüntü var ya hani, o aslında sadece korku bildin mi? Özelleşmiş bir korku. Eğer tehlike yaşamsal risk içermekten çok ağır duygu yükü barındırıyorsa ve büyük olasılıkla da insan olmanın özüne ilişkin kaçınılamayacak şeylere dokunuyorsa, üzer seni. Üzüntü bir korkudur, özelleşmiş bir korkudur. Der ki ya bundan kaçınmak mümkün mü acaba? Der ki bunu daha az yaşasak? Bununla biraz da kalmak zorundayız der. Der ki kaçamayacaksın galiba bundan, hadi biraz yat içine, onunla hemhal ol, yeni bir kırışıklık kazan. Der ki olgunlaş. Al sana hüzün paketi.
Arkadaş, üzüntünün temelinde korku var. Anla bakalım korktuğun ne? Onu anlayacaksın ki, üzüntünü, hüznünü insan gibi yaşayasın.
Niye korkuyoruz peki?
Niye öfkeleniyoruz? Veya iğreniyoruz? Hüzün, üzüntü niye? Niye korkuyoruz?
Yaşamak için a dostum. Yaşamda kalmak için. Yaşam kalitemizi korumak için. Yaşam kalitemizi geliştirmek için.
Korkmazsan, korkunu görmezden gelirsen, korkunu anlamazsan, korkunla yaşamını bütünleştirmezsen, korkuyu kötü bir şey sanırsan, ölürsün arkadaş. Ölürsün, yaralanırsın, yaşam kaliten katledilir. Hepsi oluverir de ruhun duymaz.
Korku seni niye korkutmak için olsun arkadaşım! Korku korkmayasın diye!
İnsan gibi kork ki, korkma böylece!