Afantlar ve Sakin Zihin Sanatı · İkinci Kısım: Serbest İşlevsel Afant Zihni · Sayfa 25/39
Afantın, örüntü gözüyle bakmaya ve önem verdiği ayrıntıları süzmeye doğal bir yatkınlığı olduğunu konuşmuştuk. Ama madalyonun öbür yüzü de var. İyinin içinde kötü, kötünün içinde iyi saklıdır. Afant, kendini örüntü gözüne ve önemli detay filtreleme becerisine çokça bırakırsa, dar bir alana sıkışır. Üstelik bu sıkışma, serbest işlevselliğini sağlamış afantlarda bile yer yer hatta bazen yaygın olarak ortaya çıkabilir. Burada sinsi bir tuzak vardır, bu tuzağa düşen serbest işlevsel afantlar, yavaş yavaş rahatlık zeminlerini kaybetmeye başlayabilirler ve bu görünmez bir erozyon gibi sinsice gerçekleşir.
Dünya aslında ağlar şeklinde yapılanmıştır, hiyerarşiler olarak değil. Afantlar genelde iyi 'başlangıç' noktaları yakalarlar ve işe yarar girişler de sağlar bu noktalar. Ama bazı afantlar, genel olarak öz eleştirel bakışları doğal bir şekilde eksik olduğundan, buldukları başlangıç noktalarını zorunlu giriş noktaları gibi görebilirler. Oysa aynı konunun farklı açılardan farklı avantajlar sağlayacak yüzlerce alternatif başlangıç noktası olabilir.
Afantlar sadece başlangıç noktaları değil, yapılar da görürler. Ve gördükleri yapıyı tek ve ana yapı olarak kendilerine ve başkalarına satmaları olasıdır. Bazen bakış açılarında hapsolur ve aynı gözlemlerle çok daha başka yapılar da kurulabileceğini göremezler. Hatta yaptıkları çıkarımların iç detaylarında bile olabilecek sonsuz çeşitliliği tamamen göz ardı etmeleri olasıdır. Buldukları yapıya çok hızlı bağlanıp kalabilirler.
Üstelik afant, kurduğu mekanik yapıyı bitmiş ürün olarak görme eğilimine de sahiptir. "En iyi" başlangıcı bulur, "tartışmasız" yapıyı görüp kurar ve "bitmiş" ürün olarak dayatabilir. Oysa olası başka pek çok başlangıç noktası vardır. Yapılar aslında hiyerarşik değil ağ tipi olduğu için, gördüğümüz hiyerarşik yapıların her biri onlarca başka alternatif olabilecek indirgenmiş yapılardır. Ama olay sadece kafayı nereye koyduğum ve iskeleti nasıl çattığımdan ibaret değil. Nerede bunun kas dokusu, yağ dokusu, lifleri, derisi, giysisi, saçı başı, makyajı?
Bu kitap üzerinden düşünelim.
Afantlığın serbest işlevsellik bağlamını bu kitabın giriş noktası olarak seçtim. Daha önce afantlıkla ilgili kitap yazmıştım ve daha başka kitaplar yazmayı da umuyorum. Böylece her biri konuyu farklı bir odaktan, bakıştan ve başlangıç noktasından ele alabiliyor. Bu başlangıç noktasından sonra içerik akışında bu kitap için daha ağ tipinde üretimi hedeflemişken, afant kafam buraya kadar biraz daha hiyerarşik bakışa yönelen bir yaklaşım sergiledi. Güzel bir gelişim ve ilerleme mantığı ortaya çıktı bence, umarım size de yararlı olmuştur bu yapı. Ama artık hiyerarşiye doğru yaklaşımı durduralım ve yaşamın zengin ağ tipine bi dönüşümüz olsun. Şu ana kadar kurduğumuz yapının gücünden yararlanarak, çeşitli konulara kelebek uçuşuyla dolaşıp konalım. Ağda daha serbest bir gezintiye geçelim.
← AFANT İÇİN İFADENİN ANLAMI VE GÜCÜ | İçindekiler | DEĞER FARKINDALIĞI →
© 2025, 2026 Mustafa Acungil. Tüm hakları saklıdır. Bu kitap web sitesinde ücretsiz okunması için sunulur ve zaman zaman güncellenebilir (canlı kitap · Sürüm: 2026-08). Bağlantıyı paylaşmakta özgürsünüz; metni kopyalayıp başka yerde yayımlamak izne tabidir. Ayrıntı → Haklar ve Kullanım.
