Kurgunun Sonu · Gelecek Postası · Bölüm 10/28
Benim zamanımı bırakıp sizin zamana doğru yaklaşarak anlatsam, sanırım daha kolay anlaşılacak.
Sizi takip eden yaklaşık 50 yılın en önemli dönüşümlerinden biri, ABD'nin para politikasının patlak vermesiyle başladı. Önce komünizm gibi bir ekonomi faciası karşısında sonra da bir dönem tek kutuplu dünyada uzunca bir süre ekonomik olarak büyük bir rakibi olmadan yaşayan ABD, parayı karşılıksız basma konusunda giderek açıldı. İtibarı ve elle tutulamayan pek çok değer üreten bir ekonomisi olması sayesinde, hesapsız bir şekilde para basıp tüm dünyayı dolarize ediyordu.
Bu model o kadar uzun süre o kadar başarılı bir şekilde çalıştı ki, ABD seçilmişleri sonsuza kadar sürecek bir rüyada yaşıyor gibi hareket etmeye başladılar. Oysa dünyanın kalan kısmı boş durmuyordu. Gelişmekte olan ülkeler diye bir yafta altında yer alan kimi ülkeler dünya ekonomisinden giderek daha fazla pay aldı. Bunların başında da Çin geliyordu.
ABD, dış ticaret açığının yanı sıra, kendi iç ekonomisinde de kısa vadeli finansal hedefleri fazlaca ödüllendirmesi ve tüketimi aşırı körüklemesi yüzünden, boyutlarını kolay kolay tahmin edemediği bir krize doğru sürüklendi.
Önce büyük bir enerji şirketi ve büyük bir bilişim şirketi peş peşe rekor ölçeklerde yolsuzluklarla yokluğa sürüklendi. Beraberlerinde on binlerce çalışanlarının tüm hayatları boyunca elde ettikleri birikimleri de yok ettiler. Birkaç yıl sonra, hiçbir şekilde ödeme yeteneği olmayan insanlara geri dönmeyeceği kesin uzun vadeli borçların verilir olduğu emlak piyasasından çatırtılar geldi. Evler ipotekliydi, ama fiyatlar o kadar yükselmişti ki ve sorunlar öyle hızlı baş gösterdi ki, el konulan evlerin satılmasıyla verilen kredilerin yarısı bile karşılanamıyordu. Aynı dönemlerde, ABD Irak'ta işgalci güç konumuna gelmişti ve petrol fiyatları 100 doları aştı.
Yönetimde olan şahinler, emlak piyasasındaki krizi uzun süre örtbas etmeye çalıştılar. Bir anda büyük bir deprem yaşanmasına izin veremezlerdi. Bu baskıları, krizin patlamasını engellemeye yetmiyor, sadece patlama şeklini değiştiriyordu. Onlarca çeyrektir zarar etmeyen kurumlar büyük zararlar açıkladı. Dolar başta henüz hala birlik seviyesini artırma yönünde ilerlemekte olan Avrupa Birliğinin parası olmak üzere pek çok dünya parası karşısında hızla değer kaybetti. Yine de henüz dolar dünyada pek çok ülkenin elinde önemli miktarlarda vardı. Sadece Amerika değil, tüm dünya zarara ortak oluyordu.
Sonra şahinler seçim kaybettiler. Kısa bir süreliğine işler yoluna girecek sanıldı. Oysa Irak'ta gelinen nokta, geri dönüşü kolay olabilecek bir nokta değildi. Şahinlerin tarzına aykırı yapılan hareketler, yeterince iyi planlanmadığı için, ters tepti. Irak'ta ABD petrol pompalayamaz hale geldi. Petrol fiyatları tamamen kontrolden çıktı. Petrol dolar karşısında sürekli yükseliyordu. Altın da öyle… Ve hemen hemen tüm dünya paraları…
ABD'nin dünyada gelişmedeki payı giderek azalıyordu. Irak petrolleri ile ilgili hesaplar da ters tepmişti. Petrol şirketlerinin karlılıkları artmıştı ama Rusya, İran, Suudi Arabistan, hatta birtakım Güney Amerika ülkeleri, bazı Afrika ülkeleri, ABD'nin istemeyeceği kadar maddi güç sağlamıştı. Özellikle Rusya ABD'ye yer yer açıktan meydan okuyordu.
Siyasal gelişmelerin içine fazlaca batan ABD, ekonominin izlediği yolun ve paranın değer kaybının etkilerini bir müddet fark edemedi. Oluşan boşlukta şahinlerin yasal sınırları zorlayan birtakım yorumlar ve ayak oyunlarıyla iktidara seçim yolunu takip etmeden tekrar gelmeleri her şeyi alt üst etti.
Kendi hak ve çıkarlarını koruma konusunda demokrasinin çeşitli unsurlarını askıya almak ya da görmezden gelmek uygulamaları tarihinde bolca görülen ABD artık yaralı bir kaplan gibi davranıyordu.
Ülke içinde sınırları iyice zorlayacak ölçüde güç kullanan ve istediklerini elde eden şahinler, dünya arenasındaki başarısızlıklarını yok sayıp kendilerini dev aynasında gördüler. Kötüye gidişe dur demek için, yazılı olmayan ve ilan edilmemiş bir seri önlemi yürürlüğe koydular.
Yeni ABD, Müslüman inanca karşı olan düşmanca bakışını Hristiyan ya da Yahudi olmayan tüm kültürlere yaymaya başladı. ABD'nin en büyük otomobil üreticisi konumuna gelmiş olan Japonlara, ABD'nin toplam dış açığının neredeyse tamamını veriyor olduğu Çinlilere, ABD yazılım endüstrisinin yazdığı kodların yarıdan fazlasını üretir hale gelmiş olan Hintlilere karşı düşmanlıklar sokak olaylarına kadar vardı.
Onlarca yıldır köklü ve sağlıklı uluslararası yapılar kurmuş olan çok uluslu pek çok ABD firması da durumdan rahatsız oluyordu. Özellikle yazılım / bilişim / internet kökenli iş yapan firmalar arayış içindeydiler. Bu sektörler ve bunların yanı sıra genetik gibi beyin gücünü en önemli kaynak olarak kullanan kimi sektörler, doların değer kaybı ve yabancılara olan kötü yaklaşım yüzünden, dünyanın en iyi beyinlerini kullanma lükslerini kaybetmişlerdi.
ABD'de araştırma geliştirme, icat, yeni girişimler gibi alanlardaki istatistikler derin bir uçuruma sürükleniyordu.
← 2053'ün İsviçre'si | İçindekiler | Gates'in Afrika'sı 1 →
© 2016, 2026 Mustafa Acungil. Tüm hakları saklıdır. Bu kitap web sitesinde ücretsiz okunması için sunulur ve zaman zaman güncellenebilir (canlı kitap · Sürüm: 2026-08). Bağlantıyı paylaşmakta özgürsünüz; metni kopyalayıp başka yerde yayımlamak izne tabidir. Ayrıntı → Haklar ve Kullanım.
