Üç Vadiden Kendine Yolculuk · Bölüm 65/96
Radarımız iyi çalıştığında, önümüzdeki değer artışı seçeneklerini daha net görürüz. Bu görüşle kolaylığı ve faydayı birlikte tarttıkça, önceliklerimiz berraklaşır. Böylece daha az çabayla daha yüksek özdeğer artışı sağlayabilir, yükte hafif ama pahada ağır kazanımlar elde edebiliriz.
*
Olumsuz duyguların amacı çoğu zaman göründüklerinin tersidir.
Korku, korkmamız için değil, korkudan korunmamız için vardır.
Üzüntü, bizi üzmek için değil; üzülmememiz, gerekli olgunluğu kazanmamız için tetiklenir.
Öfke, öfkenin sürmesi için değil; sorunun çözülüp öfkenin sönmesi için vardır.
Değersizlik hissi de “değersiz hissedeyim” diye gelmez. Daha derinde, “değerim artsın” diye gelir. Eksiklik hissi “eksik kalayım” diye değil, önemli ve giderilebilir eksikleri göstermek için vardır.
Ama işte mükemmeliyetçilik bölümünde konuştuğumuz 1–0 tuzağı, özdeğer konusunda da devrededir. Çoğumuz farkında bile olmadan sık sık “ya hep ya hiç” tuzağına düşeriz.
Değerimizi biraz artırmak yeterli olabilecekken, dağları devirmeye kalkarız. Doğal olarak, deviremeyiz. Toplum da önümüze hep “dağları devirmiş” birkaç kişinin hikâyesini çıkarır. Bir süre sonra içimizde tanıdık bir ses belirir: “Herkes devirdi, bir ben mi deviremedim?”
Oysa çoğu zaman yapmamız gereken şey o kadar zor değildir.
Bazen ihtiyacımız olan şey, değerimizi bütünüyle ispatlamak değildir. Küçük ama gerçek bir değer artışı sağlamaktır. Büyük bir zafer değil; yükte hafif, pahada ağır bir kazanımdır.
Değersizlik hissini önce pusula, sonra radar hâline getirdiğimizde bulutlar dağılır. Eksiklikleri daha net görürüz. Ama bundan sonra yeni bir soru belirir:
Bu farkındalıkla neyi, ne zaman, ne kadar değiştireceğiz?
Her eksikliği aynı anda çalışamayız. Her şeyi hemen düzeltemeyiz. Her ihtiyaca aynı hafta cevap veremeyiz. Zaten bunu yapmaya kalktığımızda, değersizlik hissiyle çalışmak yerine yeni bir değersizlik üretiriz.
Bu yüzden küçük ama güçlü bir ritme ihtiyacımız var.
Haftalık bir ritim oluşturalım.
Her hafta kısa bir yoklama yapalım. Gündelik koşturmanın içine gömülmeden, o hafta hangi eksikliklerin kendini gösterdiğine bakalım. Ama bunu kendimizi boğmak için değil, yön bulmak için yapalım.
Yüzlerce eksik listelemeyelim.
Duygusal yüklerle kendimizi ezmeyelim.
Her şeyi aynı anda çözmeye kalkmayalım.
Azı az, çoğu çok, kararı karar.
Önemli olanlarını görmek yeterlidir.
Sonra şu soruları sorabiliriz:
Bu hafta hangi eksiklik gerçekten önemli göründü?
Hangisi çok gürültü çıkardı ama belki o kadar kritik değildi?
Hangisi küçük ama yüksek değerli bir alan açabilir?
Hangisi şu an yapılabilir?
Hangisi önemli ama bu hafta için fazla büyük?
Hangisi parkta beklemeli?
Hangisine küçük bir temas yeter?
Takip eden hafta için yapılabilecekleri seçelim. O hafta yapamayacağımız ama önemli olan şeyleri bir kenara not edelim. Böylece onları unutmayız; ama üzerimizde de taşımayız.
Sonra gerçekten yapılabilir olanlara odaklanalım.
Bu yapılabilirlerden hangisinin getirisi daha büyük?
Hangisi küçük bir çabayla özdeğerimizi daha fazla besler?
Hangisi başka alanları da rahatlatır?
Hangisi bize “ben kendim için bir şey yapabiliyorum” deneyimini yaşatır?
Her hafta bu eksiklerden birkaçını ele alır, en az birini küçük bir ölçekte de olsa hayata geçirirsek, yaşamımız daha ilk haftalardan itibaren dönüşmeye başlar.
Küçük bir telefon görüşmesi.
Bir randevu almak.
Bir e-postayı göndermek.
Bir sınır koymak.
Bir konuyu park etmek.
Bir destek istemek.
Bir beceri için ilk alıştırmayı yapmak.
Yeni başladığımız bir beceriye biraz daha vakit ayırmak.
Yarım kalan bir işi makul bir çabayla kapatmak.
Belki de sadece bir yükü artık taşımamaya karar vermek.
Bunlar dağ devirmek değildir.
Ama bazen böyle adımlar sayesinde, dağ gibi görünen değersizlik hissinin içinden küçük bir geçit açılır.
Çoğu zaman yaşamımızı değiştirmek için hemen büyük şeyler yapmamız gerekmez. Algımız değiştiğinde, yaşamımız biz fark etmeden dönüşmeye başlar. Özdeğerimiz, dışsal ölçümlere daha yansımadan önce bile güçlenir.
Çünkü içimizde yeni bir deneyim oluşur: Bir eksik görürüz. Onu bütün varlığımıza yaymayız. Neyin gerçekten önemli olduğunu seçeriz. Küçük bir adım atarız. Değerimiz biraz artar. Ve içimizde çok kıymetli bir ihtimal belirir: Bunu yeniden yapabiliriz.
Sadece bu “yükte hafif, pahada ağır” yaklaşımını kullanmaya başlamak bile özdeğer algımızda belirgin bir iyileşme yaşatabilir.
***
Özdeğer yolculuğunda öğrendiğimiz şu:
Değersizlik hissi düşman olmak zorunda değildir. Doğru okunduğunda pusula olabilir. Daha incelikli çalıştığında radar olabilir. Onu reddetmeden, mesajını doğru okuyarak ve muhabbetli çatışmayla iç seslerimizi uzlaştırarak yol alabiliriz.
Küçük ama sürekli adımlar, yükte hafif ama pahada ağır kazanımlar getirir.
Özdeğer artışı böylece büyük hamlelerden değil, yaşamın ritmine katılmış düzenli iyileştirmelerden doğar.
Ama burada yeni bir soru belirir:
Bu küçük adımları atmamızı sağlayacak hareket gücü nereden gelecek?
İsteğimizi nasıl yönlendireceğiz?
İçimizdeki frenlerle nasıl ilişki kuracağız?
Şimdi bu sorularla bir sonraki vadiye, motivasyona geçiyoruz.
← BİR RADAR OLARAK DEĞERSİZLİK | İçindekiler | NEYİ İSTİYORUM, NEYİ İSTEMİYORUM? →
© 2026 Mustafa Acungil. Tüm hakları saklıdır. Bu kitap web sitesinde ücretsiz okunması için sunulur ve zaman zaman güncellenebilir (canlı kitap · Sürüm: 2026-07). Bağlantıyı paylaşmakta özgürsünüz; metni kopyalayıp başka yerde yayımlamak izne tabidir. Ayrıntı → Haklar ve Kullanım.
