Üç Vadiden Kendine Yolculuk · Bölüm 77/96
Bir havuz varsa, onu dolduran akışlar da vardır. Motivasyon havuzumuzu anlamak için yalnızca suyun azlığına değil, suyun nereden geldiğine de bakmamız gerekir. Bizi dinlendiren, canlandıran, heveslendiren, anlamla temas ettiren akışları tanımadan motivasyon sistemimizi okuyamayız.
*
Bir havuz varsa ve içinde bir sıvı bulunuyorsa, şüphesiz onu getiren bir akış da vardır.
Motivasyonun getirenlerine bakalım: Bir şeyler yapma isteğini bize getiren güçler vardır. Özünde bu istek, yaşamın kendisinden gelir. Yaşam devam etmek ister; hem bireysel varlığını sürdürmek hem de kendinden sonrasına iz bırakmak ister. Şu anda yaşamda olan herkes, nesiller boyunca hayatta kalabilmiş bir soyun devamıdır.
Öyleyse motivasyonumuzun doğal bir özü vardır. En ağır dönemlerde bile bedenin ve yaşam sisteminin bir kısmı yaşamı sürdürmek için çalışmaya devam eder. Bir organ aksasa da organizma bütünüyle yaşamı korumaya yönelir. Bu, motivasyonun en derin ve en köklü kaynaklarından biridir.
Ama gündelik motivasyonu anlamak için bu köklü özün yanında, daha görünür ve dalgalanabilir getirenlere de bakmamız gerekir. Bunlar kişiden kişiye değişir; ama çoğumuzda benzer biçimde çalışan bazı ortak akışlar bulunur:
Dinlendiriciler: Uyku, gevşeme, bedensel ve duygusal rahatlama. Bunları ihmal ettiğimizde sistemimizden harcarız ve yerine koymak zorlaşır.
Keyif: Yaşamda yeterince keyif bulamayan insan, harcadığı motivasyonu yenilemekte zorlanır.
Sevgi: Sevgi görmek ve sevgi göstermek.
Değer üretimi: Fayda yaratmak, katkıda bulunmak.
Beğeni ve takdir: Emeğinin karşılığında görülmek.
Özgürlük: Seçim yapabilmek, nefes alacak alan bulmak.
Unutmayalım: Bir unsur her zaman getiren ya da her zaman götüren değildir. Aynı şey, bağlama göre havuzu doldurabilir de boşaltabilir de. Bu yüzden teorik listelerden çok, kendi yaşamımızdaki gerçek etkiye bakmamız gerekir.
Bu liste tam değildir, olamaz da. Her birimizin özgün getirenleri farklı çalışır. Teorik olarak motive edeceği söylenen şeyler, bizim sistemimizde her zaman öyle işlemeyebilir. Bazı şeyler başkasını canlandırırken bizi tüketebilir. Bazı küçük temaslar ise beklediğimizden çok daha fazlasını getirebilir.
Bunu anlamanın basit ama güçlü bir yolu var: Yakın zaman dilimlerini izlemek.
Yıllarca geriye dönüp ömür taraması yapmaya çalıştığımızda yalnızca en büyükleri görebiliriz. Oysa motivasyon sistemimiz gündelik akışta çok daha ince sinyaller verir.
Bunun yerine, birkaç hafta boyunca yakın zamanı gözlemleyebiliriz. Her üç dört saatte bir kendimize şu soruyu sorabiliriz:
“Son birkaç saatte motivasyonumu ne artırdı?”
Bu soruyu sık sık sorduğumuzda, motivasyonumuzun getirenleri belirginleşmeye başlar.
Belki iyi bir uyku.
Belki kısa bir yürüyüş.
Belki sevdiğimiz biriyle temas.
Belki küçük bir işi bitirmek.
Belki birine fayda sağlamak.
Belki biraz yalnız kalmak.
Belki takdir görmek.
Belki de sadece nefes alacak bir boşluk bulmak.
Böylece motivasyon eksikliğinin bazı durumlarda “getiren” eksikliğinden kaynaklandığını görmeye başlarız. Havuz boşsa, sadece daha iyi kullanmaya çalışmak yetmez. Bazen önce suyun nereden tazelenebileceğini bulmamız gerekir.
← KAPASİTE YÖNETİMİ | İçindekiler | GÖTÜRENLER →
© 2026 Mustafa Acungil. Tüm hakları saklıdır. Bu kitap web sitesinde ücretsiz okunması için sunulur ve zaman zaman güncellenebilir (canlı kitap · Sürüm: 2026-07). Bağlantıyı paylaşmakta özgürsünüz; metni kopyalayıp başka yerde yayımlamak izne tabidir. Ayrıntı → Haklar ve Kullanım.
